الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

360

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

به عنوان « نمايندگى » از بنى اسرائيل چنين درخواستى را كرد و باز در همين مقام و به همين صورت نمايندگى ، تقاضاى توبه و اظهار ايمان نمود . ديگر اينكه موسى ع اگر چه ماموريت داشت كه تقاضاى بنى اسرائيل را مطرح كند ، ولى به هنگامى كه جريان تجلى پروردگار پيش آمد و حقيقت امر آشكار شد ، مدت اين ماموريت پايان يافته بود ، در اين موقع بايد به حالت نخست ، يعنى قبل از ماموريت بازگردد ، و ايمان خويش را ابراز دارد تا اشتباهى براى كسى باقى نماند ، و آن را به صورت توبه و با جمله انى * ( تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ ) * بيان فرمود . 5 - خداوند به هيچوجه قابل رؤيت نيست اين آيه از آياتى است كه به خوبى گواهى مىدهد كه به هيچ وجه خدا را نمىتوان ديد زيرا كلمه « لن » طبق مشهور در ميان ادباء براى نفى ابد است ، بنا بر اين جمله لن ترانى مفهومش چنين مىشود كه نه در اين جهان و نه در جهان ديگر مرا نخواهى ديد . و اگر ( فرضا ) كسى در اين موضوع ترديد كند كه « لن » براى نفى ابد است ، باز اطلاق آيه و اينكه نفى رؤيت بدون هيچ قيد و شرطى ذكر شده ، دليل بر اين است كه در هيچ زمان و در هيچ شرائطى خداوند ، قابل رؤيت نيست . دلائل عقلى نيز ما را به همين حقيقت رهنمون مىگردد ، زيرا رؤيت مخصوص اجسام است ، بنا بر اين اگر در روايات اسلامى يا آيات قرآن تعبير « لقاى پروردگار » آمده است ، منظور همان مشاهده با چشم دل و ديده خرد است زيرا قرينه عقلى و نقلى بهترين شاهد براى اين موضوع مىباشد ( در ذيل آيه 102 سوره انعام نيز در اين زمينه بحثهاى ديگرى داشتيم ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) تفسير نمونه جلد 5 صفحه 381 .